باب توبه قال الله تعالى : وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ . « 1 » و آن كسانى كه توبه نكردند پس همان ستمكارانند . فأسقط اسم الظلم من التائب . عنوان ظلم با اين آيه از تائب ساقط مىشود ، زيرا تائب از طريق مخالفت به مسير هدايت و موافقت اوامر الهى باز مىگردد . بدين‌ترتيب توبه باب رجعت به رحمت الهى است ؛ چنان كه امام سجاد عليه السّلام در مناجات تائبين خمس عشر مىفرمايد : الهى انت الذى فتحت لعبادك بابا الى عفوك سمية التوبة . خدايا تو كسى هستى كه براى بندگانت درى به سوى عفو خود گشودى و آن را توبه ناميدى . و نيز مىفرمايد : لا عذر من اغفل دخول الباب بعد فتحه . آن‌كس كه پس از گشايش باب رحمت الهى از ورود در آن غفلت ورزد ديگر غذرى براى او نيست . امام صادق عليه السّلام در اهميت توبه مىفرمايد : التوبة حمل الله و مدد عنايته و لا بد للعبد من مداومة التوبه على كل حال . « 2 » توبه ريسمان الهى و كمند عنايت اوست و بنده را مداومت بر توبه درهرحالى يك ضرورت است . توبه در چه وقتى صحيح است ؟ و التوبة لا تصح الا بعد معرفة الذنب ، و هى ان تنظر فى الذنب الى ثلاثة اشياء : الى انخلاعك من العصمة حين اتيانه ، و فروحك عند الظفر به وقعودك على الاصرار عن تداركه مع يقينك به نظر الحق اليك . توبه صحيح نيست مگر بعد از شناخت گناه » و اگر

--> ( 1 ) . حجرات / 11 . ( 2 ) . مصباح الشريعه ، ترجمهء عبد الرزاق گيلانى ، باب توبه ، ص 483 .